Konuşma sesi bozuklukları, çocuğun bazı sesleri doğru üretememesi, sesleri birbirinin yerine kullanması, atlaması veya konuşmanın genel anlaşılabilirliğinin etkilenmesiyle fark edilebilir. Bu durum artikülasyon ya da fonolojik süreçlerle ilişkili olabilir.
Hangi belirtiler görülebilir?
Çocuğun konuşması aile dışındaki kişiler tarafından zor anlaşılıyorsa, yaşına göre beklenen sesleri kullanmıyorsa veya aynı ses hataları sık tekrarlanıyorsa değerlendirme yararlı olur. Her ses hatası aynı anlama gelmez; yaş ve gelişim dönemi dikkate alınmalıdır.
- Sesleri atlama veya başka sesle değiştirme
- Kelime başı ya da sonundaki sesleri düşürme
- Konuşmanın çevre tarafından zor anlaşılması
- Ses hatalarının okuma-yazma sürecini etkilemesi
Değerlendirme nasıl yapılır?
Uzman, çocuğun ses dağarcığını, hata örüntülerini, ağız-motor yapısını, işitsel ayırt etme becerilerini ve konuşma anlaşılabilirliğini değerlendirir. Sonuçlara göre hedef sesler ve çalışma sırası belirlenir.
Terapi süreci nasıl ilerler?
Terapi, hedef sesin doğru üretimi, hece-kelime-cümle düzeyinde kullanımı ve günlük konuşmaya aktarımı aşamalarını içerebilir. Aileye kısa ve düzenli ev çalışmaları önerilir.
Ne zaman destek alınmalı?
Ses hataları çocuğun anlaşılmasını belirgin etkiliyorsa, yaşıtlarına göre konuşması daha zor anlaşılıyorsa veya çocuk konuşmaktan kaçınıyorsa değerlendirme planlanmalıdır.