DIR ve Floortime ne anlama gelir?
DIR; Developmental (gelişimsel), Individual differences (bireysel farklılıklar) ve Relationship-based (ilişki temelli) kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Bu model, çocuğun hangi gelişimsel basamakta olduğunu, dünyayı duyusal ve motor açıdan nasıl deneyimlediğini ve en iyi hangi ilişkiler içinde öğrendiğini birlikte ele alır.
Floortime ise bu modelin uygulamadaki karşılığıdır. Yetişkin, çocuğun seviyesine —çoğu zaman gerçekten yere— iner, onun ilgisini takip eder ve oyunu çocuğun liderliğinde genişletir. Amaç belirli davranışları ezberletmek değil; çocuğun iletişim kurma isteğini, ortak dikkatini ve düşünme becerilerini doğal etkileşim içinde geliştirmektir.
Gelişimsel basamaklar
DIR modeli, çocuğun duygusal ve sosyal gelişimini birbirinin üzerine inşa edilen basamaklar olarak tanımlar. Değerlendirmede çocuğun bu basamaklardaki güçlü ve desteğe ihtiyaç duyan yönleri belirlenir:
- Sakin ve ilgili kalabilme, dünyaya dikkatini verebilme
- İlişki kurma, yetişkinle bağ ve ortak dikkat
- Karşılıklı, amaçlı iletişim ve jest kullanımı
- Problem çözme için uzun etkileşim döngüleri kurma
- Fikirleri sembolik oyun ve dille ifade etme
- Fikirler arasında bağlantı kurma ve mantıklı düşünme
Bireysel farklılıklar neden önemli?
Her çocuk sesleri, dokunmayı, hareketi ve görsel uyaranları farklı algılar. Bazı çocuklar uyaranlara çok hassasken bazıları daha fazla uyarana ihtiyaç duyar. Çocuğun duyusal profili ve motor planlama becerileri bilinmeden kurulan oyunlar çoğu zaman kısa sürer. DIR-FLOORTIME® yaklaşımında oyun, çocuğun bu bireysel özelliklerine göre ayarlanır; gerektiğinde ergoterapi ve dil ve konuşma terapisiyle iş birliği yapılır.
Ailenin rolü
DIR-FLOORTIME® yaklaşımında ebeveynler sürecin merkezindedir. Çocuğun en güçlü ilişkileri ailesiyledir ve etkileşim fırsatlarının çoğu evde, günlük rutinler içinde ortaya çıkar. Seanslarda ebeveynlere çocuğun ipuçlarını okuma, oyuna katılma ve etkileşimi genişletme yolları uygulamalı olarak gösterilir; evde sürdürülen kısa ama düzenli oyun zamanları sürecin önemli bir parçasıdır.
