ÇÖZGER Raporu Çıktıktan Sonra Ne Yapılır?

Kısaca: ÇÖZGER raporu çıktıktan sonra ilk adım, raporla birlikte ikamet ettiğiniz ilçedeki Rehberlik ve Araştırma Merkezi’ne (RAM) başvurmaktır. RAM, çocuğunuzun eğitsel değerlendirmesini yapar; özel eğitim ihtiyacına, uygun okul ortamına ve destek eğitimi alıp alamayacağına karar verir. Bu yazıda süreci Eskişehir’deki aileler için adım adım anlatıyoruz.

ÇÖZGER raporu nedir?

ÇÖZGER, “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu”nun kısaltmasıdır ve 18 yaşından küçük çocuklar için yetkili hastanelerdeki sağlık kurulları tarafından düzenlenir. Rapor, çocuğun tıbbi değerlendirmesini ve özel gereksinim düzeyini gösterir. Düzey; “belirgin özel gereksinimi yoktur” ifadesinden “çok ileri düzeyde özel gereksinimi vardır” ifadesine kadar kademeli olarak belirtilir.

ÇÖZGER tek başına çocuğun hangi okula gideceğini ya da hangi eğitimi alacağını belirlemez. Eğitimle ilgili kararlar RAM’ın yaptığı eğitsel değerlendirme sonucunda verilir.

ÇÖZGER sonrası süreç adım adım

1. Raporu kontrol edin: Tanı, özel gereksinim düzeyi ve geçerlilik süresinin doğru yazıldığından emin olun. Raporda bir hata varsa düzeltme için raporu veren hastaneye başvurun.
2. RAM’dan randevu alın: İkamet adresinize bağlı RAM’a başvurun. Eskişehir’de başvurular ilçeye göre Odunpazarı veya Tepebaşı Rehberlik ve Araştırma Merkezi’ne yapılır.
3. Belgeleri hazırlayın: ÇÖZGER raporu, çocuğun kimlik bilgileri, varsa okul öğretmeninin gözlem formu ve daha önce alınmış değerlendirme raporları genellikle istenir. Güncel belge listesini başvurmadan önce RAM’dan teyit edin.
4. Eğitsel değerlendirmeye katılın: RAM Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu, çocuğunuzun gelişim, iletişim, akademik ve günlük yaşam becerilerini değerlendirir.
5. Kurul kararını öğrenin: Değerlendirme sonunda çocuğunuz için eğitim ortamı ve destek eğitimi kararını içeren özel eğitim değerlendirme kurulu raporu düzenlenir.
6. Destek eğitime ve okula başlayın: Karar doğrultusunda okul kaydı veya yerleştirme yapılır; destek eğitimi önerildiyse eğitime başlanır.

RAM değerlendirmesinde neler olur?

Değerlendirme bir sınav değildir. Kurul; çocuğunuzla oyun ve etkinlikler üzerinden çalışır, sizinle gelişim öyküsü ve günlük yaşam hakkında görüşür. Çocuğunuzun o gün yorgun ya da huzursuz olması değerlendirmeyi etkileyebileceği için randevuyu dinlendiği bir saate almaya çalışın ve gözlemlerinizi kurulla açıkça paylaşın.

Kurul raporunda hangi kararlar yer alır?

• Eğitim ortamı: Genel eğitim sınıfında kaynaştırma/bütünleştirme, özel eğitim sınıfı veya özel eğitim okulu gibi seçenekler
• Destek eğitimi: Çocuğun ihtiyacına göre bireysel ve/veya grup destek eğitimi; süreleri güncel mevzuata göre belirlenir
• Destek eğitim modülleri: Çocuğun ihtiyacına uygun eğitim programı alanları (örneğin dil ve iletişim, öğrenme güçlüğü veya zihinsel yetersizlik)
• Yeniden değerlendirme: Çocuğun durumunun ne zaman yeniden değerlendirileceği

RAM kararına katılmıyorsanız itiraz hakkınız vardır. İtiraz süresini ve yöntemini kararı aldığınızda RAM’a sorarak öğrenebilirsiniz.

Destek eğitimi ve bireysel eğitim planı

Destek eğitimi, RAM kararı doğrultusunda çocuğun bireysel eğitim planına (BEP) göre yürütülen eğitimdir. İyi hazırlanmış bir BEP; çocuğun bugün neler yapabildiğini, ölçülebilir hedefleri ve ilerlemenin nasıl izleneceğini içerir. BEP’in nasıl hazırlandığını bireysel özel eğitim programı sayfamızda ayrıntılı olarak anlattık.

Çocuğunuzun ihtiyacı yalnızca özel eğitimle sınırlı olmayabilir. Konuşma, anlama veya iletişimde güçlük varsa dil ve konuşma terapisi değerlendirmesi, sürecin bütüncül planlanmasına yardımcı olur.

Ailelerin sık yaptığı hatalar

• Raporun geçerlilik süresini takip etmemek ve yenilemeyi son güne bırakmak
• RAM başvurusunu okul kaydından hemen önceye ertelemek
• Önceki değerlendirme raporlarını ve öğretmen gözlemlerini görüşmeye götürmemek
• Destek eğitimini yalnızca saat olarak görüp hedeflerin takibini yapmamak

Sık sorulan sorular

ÇÖZGER olmadan RAM’a başvurabilir miyim?

Evet, özellikle okul çağındaki çocuklarda okulun yönlendirmesiyle eğitsel değerlendirme için RAM’a başvurulabilir. Ancak tıbbi tanı gerektiren durumlarda RAM, ÇÖZGER veya sağlık raporu isteyebilir. Çocuğunuzun durumuna göre gereken belgeleri RAM’dan öğrenmeniz en doğrusudur.

RAM raporu ne kadar geçerlidir?

Kurul raporunda çocuğun yeniden değerlendirileceği tarih belirtilir. Ayrıca ÇÖZGER’in geçerlilik süresi dolduğunda raporun yenilenmesi gerekir. Her iki tarihi de takviminize not etmeniz, destek eğitimin kesintiye uğramaması için önemlidir.

ÇÖZGER başka hangi haklar için kullanılır?

Rapordaki özel gereksinim düzeyine bağlı olarak sağlık, vergi, ulaşım ve sosyal destek gibi farklı haklardan yararlanılabilir. Bu hakların koşulları ilgili kurumların güncel mevzuatına göre değiştiği için ilgili kuruma ayrıca danışmanız gerekir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemler için RAM ve ilgili kurumların güncel duyurularını esas alın.